Nhiều bạn đọc gửi thắc mắc về Diễn giả Trần Đăng Khoa về câu hỏi: Làm sao để vượt qua bạn bè để đứng nhất lớp?

Một độc giả đã hỏi tôi như sau:

Chào anh. Em đã làm theo sách Tôi tài giỏi, nhưng có 1 số lúc trong cuộc sống, em thấy em không vượt qua được người em muốn đánh bại (vd: bạn bè em). Dù em có học nhiều tới đâu thì họ dường như cũng biết nhiều hơn em. Em đã cố gắng rất nhiều, nhưng có lúc họ như quả núi lớn, chắn mất tầm nhìn của em vậy. Em phải làm sao đây?

Và câu trả lời…

Chào bạn,

Người giỏi thì thể nào cũng có người giỏi hơn mình. Một người có thể rất giỏi trong một lãnh vực, nhưng người ấy không thể rất giỏi trong tất cả mọi lãnh vực. Mọi tri thức hay thành công đều cần có thời gian và công sức.

Nếu bạn muốn vượt qua bạn bè mình thì cách tốt nhất là hãy TỪ BỎ suy nghĩ, lo lắng đến việc bạn phải vượt qua họ. Nghe có vẻ vô lý, nhưng thật sự, bạn chỉ có thể học giỏi nhất khi bạn chú tâm 100% vào việc học với những mục đích tốt vốn là bản chất của việc học (tăng cường kiến thức, chuẩn bị cho tương lai,…). Như vậy, một ngày nào đó, bạn sẽ giật mình nhìn lại và thấy bạn “tự nhiên” giỏi hơn tất cả bạn bè mình từ lúc nào rồi.

Ngược lại, nếu bạn quá tập trung vào việc vượt qua bạn bè lúc này, bạn sẽ không thể tập trung hoàn toàn vào việc học một cách thật sự cho bản thân vì tri thức, vì tương lai, và bạn sẽ cảm thấy mình mãi mãi là kẻ chạy theo đuôi.

Vậy thì, trước hết hãy vượt qua chính bản thân bạn bằng cách tập trung 100% vào việc học. Thành công sẽ đến với bạn một cách tự nhiên.

Thế rồi một bạn khác lại hỏi:

Anh Khoa cho em hỏi, vậy mình không thể đặt mục tiêu là: Học để vượt qua được bạn bè để đứng nhất lớp được hả anh Khoa?

Và câu trả lời tiếp theo là:

Chào em. Điều anh muốn nhấn mạnh là “học để vượt qua bạn bè” là không nên, chứ “để đứng nhất lớp” (thậm chí nhất khối, nhất trường,…) đều rất tốt.

Cùng một mục tiêu nhưng cách nói (dẫn đến cách nghĩ và cách làm) khác nhau tạo ra hiệu quả (hay dẫn đến hậu quả) khác nhau.

Trường hợp 1: Mục tiêu “học để vượt qua bạn bè để đứng nhất lớp” sẽ khiến em quan tâm khá nhiều đến việc “vượt qua bạn bè” và coi đó là phương tiện hay con đường “để đứng nhất lớp”. Điều này có thể sẽ vô tình dẫn đến tâm lý ganh đua quá đáng, và có thể ảnh hưởng đến tình bạn.

Trường hợp 2: Mục tiêu “học để luôn đạt điểm cao nhất để đứng nhất lớp” sẽ khiến em quan tâm đến kiến thức vững vàng nhiều hơn. Và thay vì “vượt qua bạn bè”, em sẽ còn dùng khả năng kiến thức của mình để giúp các bạn cùng tiến, xây dựng được tình bạn bền vững lâu dài. Ngoài ra, một trong những cách học tốt nhất là học để hiểu và giảng được lại cho người khác.

Thật ra, cả 2 trường hợp nói trên, mục tiêu chỉ là một mà thôi, đó là “đứng nhất lớp”. Vế còn lại chỉ là phương tiện. Việc chọn phương tiện nào để đi đến mục tiêu là tùy mỗi người. Mặc dù những phương tiện khác nhau có thể đưa chúng ta đến cùng một mục tiêu, nhưng hiệu quả hay hậu quả chúng để lại cũng sẽ khác nhau.

Điều này cũng đúng với nhiều mục tiêu khác trong cuộc sống. Việc đạt được mục tiêu nhiều khi không quan trọng và ý nghĩa bằng việc chúng ta đạt được mục tiêu bằng cách nào.

Diễn giả Trần Đăng Khoa